લેખ: ગુડ ટચ, બેડ ટચ
આજકાલ નિશાળોમાં 'ગુડ ટચ, બેડ ટચ' નામનો એક નવો ફણગો ફુટેલો છે. બાળકોને શરીરના કયા ભાગોને બીજાથી અડવા દેવાય અને કયા ભાગને ન અડવા દેવાય એની ટ્રેનિંગ અપાઈ રહી છે. આ ટ્રેનિંગ સારી છે પણ શું આની જરૂર ખરેખર પાંચ સાત વર્ષના બાળકોને છે? મારા મતે સૌથી વધુ આની જરૂર ટીનેજર્સની છે. બાળપણ અને જવાની વચ્ચેનો સમય એટલે સૌથી જોખમી સમય. ટીનેજમાં હોર્મોનલ ચેન્જઈસના લીધે મનમાં (યુવાનોના મતે હૃદયમાં) પરપાત્ર માટે જે લાગણીઓ ઉદભવે છે એ અત્યંત આનંદદાયક પણ મુસીબતમાં મુકવા લાયક હોય છે.
શાહબુદ્દીન રાઠોડ સાહેબે સરસ કીધું છે કે,"જવાની હોય ત્યારે બધું રંગીન લાગે છે" ટીનેજર્સ કોઈનું સાંભળતા નથી, પોતાનું ધાર્યું કરે અને સૌથી મોટા દુશ્મન એમને પોતાના પરિવારજનો લાગે છે. અને મિત્રભાવનામાં વહી જઇ પોતાનું સર્વસ્વ ખોઈ બેસે છે, ક્યાં કોઈને અડવા દેવાય અને ક્યાં નહિ એ સભાનતા ખોઈ બેસે છે. કેટલાય લોકો મોટા થયા બાદ જવાનીમાં વિતાવેલ ખરાબ પળો (જવાની વખતે જે આહલાદક હતી) ને વિચારી અપરાધ (ગિલ્ટી)ની લાગણી અનુભવે છે. તો શું આ ટ્રેનિંગ પહેલા એમના માટે જરૂરી નથી?
નાના ભૂલકાં જે હજુ રમકડાં રમતાય નથી શીખ્યા એને આપડે પોતાની જાતને કેમ કરી બચાવવી એના પાઠ ભણાવવાની ટ્રેનિંગ આપીએ છીએ. જાણતા અજાણતા આપણે પાંચ સાત વર્ષના બાળકોને સેક્સ એજ્યુકેશન આપી રહ્યા છીએ જે આ ઉંમરમાં એમને માટે જરૂરી નથી. બાળકોનું મન કુતૂહલવશ હોય છે. સૌથી વધુ સવાલ કરવાની શક્તિ કુદરતે બાળકોને આપી છે. બાળકોના મનમાં અનેક સવાલો ઉભા થાય જેમ કે કેમ ના અડકાય? બસ આ સવાલ આગળ આપણી પાસે જવાબ નથી હોતો. બેડ ટચ પાછળ એટલું ફોકસ થાય છે કે ગુડ ટચ ભુલાઈ જ જાય છે.
જનરેશન આગળ વધી રહી છે એમ લેવલ ઓફ થીંકીંગ પણ અપ જઈ રહ્યું છે. આ બધી ટ્રેનિંગનું કારણ એક જ કે આજકાલના બનતા બનાવો. તો શું આ બધા માટે બાળકો જવાબદાર છે અને આ બધું રોકવા માટે પણ આપણે બાળકોનો ઉપયોગ કરીશું 'ગુડ ટચ બેડ ટચ' નામના શસ્ત્રનો ઉપયોગ કરીને. માણસો (માતા પિતા બન્ને) સવાર સાંજ નોકરી, ધંધામાં બીઝી હોય અને બાળકો ને બીજાના હવાલે કરી દે અને પછી બાળકોને બચાવવા માટે આવી ટ્રેનિંગ કરાવે.
પાછા વાલીઓ એકબીજાને ગર્વથી કહે 'આજે તો છે ને અમારા ચીકુડાની સ્કૂલમાં ગુડ ટચ બેડ ટચની ટ્રેનિંગ હતી.' હવે તારો ચીકુડો મોટો થઈ ને કશું યાદ નહિ રાખી શકે. સત્યમ વદ, ધર્મમ ચર...આવા શ્લોકો જે બાળપણમાં શીખવાડ્યા એ જ બાળકો ક્યાં મોટા થઈ, સત્ય બોલે છે કે ધર્મનું આચરણ કરે છે અને આપણે પોતે જ એનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છીએ. હકીકતમાં પોતાની જવાબદારીમાંથી છૂટવાનો આપણે રસ્તો શોધીએ છીએ. બાળકોને સ્પર્શ, હૂંફ, લાગણી, સંવેદના જેવા શબ્દો ભુલાવી એક એમના મનમાં ભય ઉભો કરીએ છીએ. આપણે શસ્ત્રની ધાર (ખરાબ માણસ અને એની હરકતો) માપતા નથી, પણ ઢાલને (બાળકોને) મજબૂત બનાવવામાં લાગી જઈએ છીએ.
આપણું કામ છે બાળકને સાંભળવાનું, જે આપણે કરતા જ નથી. કોઈ બાળક આવીને કઈ ફરિયાદ કરશે કે આ ભાઈ કે બહેન મને અહીંયા અડ્યા તો આપણા મનમાં પચાસ સાઈઠ સવાલો ઉભા થઇ જશે, લડવાના મૂડમાં આવી જઈશું. સાચું ખોટું દેખાશે નહીં કેમ કે બાળકે ફરિયાદ કરી કારણ કે એને એવી ટ્રેનિંગ મળેલી છે અને એમ બને કોઈ એવો ખરાબ મનથી સ્પર્શ પણ ન થયો હોય. પહેલાના જમાનામાં કયારેય આવી ટ્રેનિંગ થતી નતી અને આવી ઘટનાઓય થતી નતી. આજકાલ લોકો ફોરવર્ડ થઈ ગયા, સેક્સ બાબતે ખુલ્લેઆમ ચર્ચા કરી રહ્યા હોય છે. પાછા એ વાતનો ગર્વ અનુભવી રહ્યા હોય છે કે પરિવાર સાથે મળી આવી વાતો કરવી જોઈએ, આપણે બધા મોર્ડન છીએ, વેલ એજ્યુકેટેડ છીએ. આમ જોઈએ તો માણસો દેહથી નગ્ન જ હોય છે પણ સમાજની મર્યાદા સાચવવા કપડાં પહેરવા પડે છે પણ આજ જ વાત જ્યારે સેક્સ એજ્યુકેશન પર આવે છે ત્યારે કોઈ મર્યાદા રહેતી નથી. નાના બાળકો ભલે રમતા હોય પણ એમનું ધ્યાન આપણી વાતોમાં હોય જ છે.
સાચા સમયે જ્ઞાન અપાય તો જ કામ આવે. બાળકોને ઉંમર પ્રમાણે ગાઈડ કરાય. સાત વર્ષના બાળકને કાર ચલાવતા ના શીખવાડાય એને તો હજી બેલેન્સ વ્હીલવાલી સાઇકલ શીખવાડાય. અને રોકવાની તાકાત હોય તો પેલા ખટારા (રેપીસ્ટ) જેવા લોકોને શોધવા અને રોકવા પડે જે તરફ આપણે વિચારતાય નથી.
વાતો થોડીક કડવી હતી પણ શંકાઓ પણ આપણી ક્યાં મીઠી હોય છે તોય આપણે કરીએ છીએ ને. કદાચ ભવિષ્યમાં ગુડ ટચ બેડ ટચની જગ્યાએ બાળકોને 'ગુડ ફિલ બેડ ફિલ' ની ટ્રેનિંગ આપે તો સારું જેથી આપણે અને બીજા લોકો બાળકને અંદરથી સ્પર્શી શકીએ....માત્ર બહાર નહિ...
અંતિમ સ્પર્શ:
સાચા સમયે આપેલું જ્ઞાન જ સાચા માર્ગે દોરે છે.
મૂળ કપાતું નથી તારાથી એટલે તું પર્ણને તોડે છે.
- નિશાંક મોદી
